Υπάρχουν αμέτρητες περιπτώσεις ή μύθοι, ιστορικά, με βασιλιάδες που κατέληξαν να πίνουν το ίδιο τους το κώνειο, με βέλη που επέστρεψαν και σκότωσαν τον ίδιο τον μαχητή που τα πέταξε χτυπώντας πρώτα πάνω στο τείχος που χτίστηκε για να τον προστατεύει. Αυτό προσπαθούν να δείξουν ορισμένες αναφορές καταπίεσης των ανδρών από την πατριαρχία. Σκακιστικές κινήσεις που μοιάζουν με επίθεση, και καταλήγουν να σε παγιδεύουν πίσω από τους ίδιους σου τους στρατιώτες. Κοίτα να δεις όμως, που τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Και φτάνουν, ως βέλη, να εξοστρακίζονται από το ίδιο τους το τείχος, όχι απαραίτητα για να επιστρέψουν και να σκοτώσουν, αλλά για να χρησιμεύσουν ξανά ως όπλα.
Κάθε φορά που προσπαθείς να δώσεις ένα φιλικό χτύπημα στον ώμο, ή μια πιθανώς άβολη αγκαλιά, η μόνη περίπτωση να γίνει δεκτή, είναι η αποδοχή από τον δέκτη πως αυτό που πας να του δώσεις το χρειάζεται. Και κάθε τέτοια αναφορά καταπίεσης, στην καλύτερη χτυπά πάνω στο “αντέχω” -το ίδιο αντέχω που καταπιέζει- και στην χειρότερη χρησιμοποιείται για την ανακύκλωση του φαινομένου.
Για αυτό, δεν ντρέπομαι να μη λυπηθώ τις λίγες περιπτώσεις όπου πράγματι ένα όπλο έδρασε εναντίον του πομπού, αλλά νιώθω την υποχρέωση να συνεχίσω να διατυμπανίζω το γεγονός πως αυτό το όπλο υπάρχει ακόμη. Ο Γκρέιλινγκ, στην “ιστορία της Φιλοσοφίας”, μιλά για τον τρόπο που οι άνθρωποι άρχισαν να αναρωτιούνται για τον κόσμο, τη ζωή, τον θάνατο και τις συναφείς αναπάντητες και πάντοτε επίκαιρες ανθρώπινες αναζητήσεις. Από τις πρώτες προσπάθειές μας να μεταφράσουμε και να κατανοήσουμε το ανερμήνευτο της ματαιότητας, αν όχι η πρώτη, ήταν η θρησκεία. Ήδη από την εισαγωγή του βιβλίου, ο Γκρέιλινγκ την αποδομεί αξιολάτρευτα ως μέρος των φιλοσοφικών ρευμάτων, λέγοντας πως “οι πολυδαίδαλες προσπάθειες να κατανοηθεί η θεότητα ως παντοδύναμη δεν αποτελούν, παρά μόνο παρεμπιπτόντως, γόνιμο κομμάτι της αφήγησης της διαδρομής της φιλοσοφίας, και άρα αφήνονται στους δικούς τους ιστορικούς”.
Θαυμάζω την ευγένεια και τον, έστω αμφισβητούμενο, σεβασμό για το αρχαιότερο σύστημα ελέγχου και διακρίσεων στην ιστορία της ανθρωπότητας, επομένως, όπως και εκείνος, θα πω το ίδιο για την καταπίεση των ανδρών από την πατριαρχία. Δεν αποτελεί, παρά μόνο παρεμπιπτόντως, γόνιμο κομμάτι της αφήγησης της διαδρομής της πατριαρχίας, επομένως αφήνεται στα πόντκαστ με χορηγό κάποια μάρκα συμπληρωμάτων πρωτεΐνης.
Το παρόν συντάσσεται μετά τις αποκαλύψεις για τον ομαδικό βιασμό μιας φοιτήτριας στο Κορνέλ των ΗΠΑ, κι αυτό αποτελεί απλώς μια ακόμη υπενθύμιση πως όσα γράφονται είναι, δυστυχώς, πάντα επίκαιρα. Όπως είναι πάντα επίκαιρος ο θυμός απέναντι στο «not all men» και τη θυματοποίηση. Κι υπάρχουν εξαιρετικά ενδιαφέρουσες παράμετροι που στα ανωθε αναφερόμενα ποντκαστ δεν θα αναφερθούν ποτέ: το «δεν είμαι βιαστής» και το «γενικεύεις» είναι πολύ σχετικά, και στην καλύτερη αδιάφορα. Η ομαδική συνομιλία είχε μέσα 57 άνδρες, 7 από τους οποίους προέβησαν στην πράξη. Έγραψαν μια έκθεση και ξεχάστηκε, μέχρι που επιτέλους ξαναήρθε στο φως.
Όπως στα πάντα, είναι ανάγκη και εδώ να ψάξουμε για τον ελέφαντα στο δωμάτιο. Δύναμη και εξουσία. Αυτός είναι ο ελέφαντας. Κι εδώ κουτουλά με δύναμη κάθε επιχείρημα που προσομοιάζει στο «ο θυμός δεν λύνει κάτι». Η υπεκφυγή αυτής της φράσης θα μας έφτανε αν υπήρχε η οποιαδήποτε εμπιστοσύνη στο σύστημα και την ισότητα. Ο θυμός των γυναικών που εξαφανίστηκαν από το γνωστό νησί με τον κανίβαλο ιδιοκτήτη του, αν ακούγονταν, ίσως να προλάβαινε την προεδρία του χειρότερου στην ιστορία προέδρου της Αμερικής. Οι θέσεις εξουσίας ζεσταίνονται από βιαστές, επειδή ο θυμός κι η απελπισία δεν ακούστηκαν όταν έπρεπε. Κι αφού, τελικά, ακούστηκαν, η δύναμη παραμένει στους βιαστές.
Είναι ανάγκη να γυρίσουμε απότομα το βλέμμα μας στο male gaze. Οι γυναίκες σε θέσεις εξουσίας έχουν την ίδια χρήση από την πατριαρχία όπως έχουν οι πρωταγωνίστριες και οι δεύτεροι γυναικείοι ρόλοι σε ταινίες. Τη διατήρηση της δύναμης στα χέρια των ανδρών. Υπάρχουν αμέτρητες μελέτες σχετικά με το wage penalty της μητρότητας, συνδυαζόμενο με την στερεοτυπία στους ρόλους των φύλων. Υπάρχουν αμέτρητες μελέτες σχετικά με την διεκδίκηση και την ηγετική συμπεριφορά, και είναι εντυπωσιακή η απόδειξη της κοινωνικής της αντιμετώπισης ανάλογα με το φύλο. Τα αγόρια μεγαλώνουν ποντάροντας στο ρίσκο κι οι γυναίκες στην ασφάλεια, οι ανδροκρατούμενοι εργασιακοί τομείς έχουν διαμορφώσει ένα εξαιρετικά αφιλόξενο περιβάλλον, ενώ το φαινόμενο «think manager – think male» έχει επανειλλημένα δείξει πως οι γυναίκες είναι πρακτικά αξιολογούμενες από το σύνολο ως αποτελεσματικότερες σε ηγετικές θέσεις, όσο τα χαρακτηριστικά του manager παραμένουν πλήρως στερεοτυπικά ανδρικά (αυτό ως γενική απάντηση όταν δεν καταλαβαίνεις πώς γίνεται άλλο να σου λέει η λογική σου, κι άλλο είσαι μαθημένο να πιστεύεις).
Ο φεμινισμός δεν είναι μόνο απαραίτητος, αλλά χρειαζόμαστε κι άλλον. Κι άλλο φεμινισμό, κι άλλο ακτιβισμό. Και ο ακτιβισμός ξεκινά από την καθημερινότητα. Είναι ανάγκη όσο περισσότερες γυναίκες να ξεφύγουν από το pick-me «not all men», κι όσο περισσότεροι άνδρες να φοβούνται επιπτώσεις, κατακραυγές και κατεστραμμένες καριέρες. Γιατί όσο το «ευτυχώς όταν έφυγα με είπε απλώς τσουλα και δεν δημοσίευσε γυμνές μου/ με μαχαίρωσε 17 φορές/ είναι κάθε βράδυ κάτω από το σπίτι μου» πατάει στην πραγματικότητα, ο θυμός καλά θα κάνει να είναι εδώ. Όσο η σιωπή επιτρέπει το έγκλημα, η σιωπή θεωρείται εγκληματική. Δεν είναι «κρίμα» να καταστραφεί το μέλλον 7 βιαστών. Κρίμα είναι που ήδη καταστράφηκαν οι σπουδές και η ψυχική υγεία μιας αθώας κοπέλας. Κρίμα είναι η Πηνελοπη, ο Ζακ και άλλα χιλιάδες ονόματα τον μήνα που γράφονται σε τάφους λόγω της πατριαρχίας.
Κι όσο η διείσδυση είναι παιχνίδι εξουσίας κι όχι έκφραση ανθρώπινης σύνδεσης, μανάδες θα κλαίνε κόρες, γυναίκες θα κρατάνε κλειδιά στο χέρι και μπαμπάδες θα μεγαλώνουν θυγατέρες καταπιεσμένες κι αποφευκτικές, κι όχι γιους ακίνδυνους. Καλώς ήρθατε στο We Are Not Angry Enough.
